Leiden

Leiderschap. Je wordt doodgegooid met dat woord. Cursussen. Trainingen. Opleidingen. Folders vol jonge, onrustbarend knappe mensen verleiden ons tot deelname. Hoe word je een échte leider? Hoe beïnvloed je je mensen zo goed en effectief en snel mogelijk? CEO’s en managementteams bezoeken seminars over leadership en betalen er duizenden euro’s voor. Per dag. Terwijl wat ze werkelijk zoeken gratis beschikbaar is. Al vijftienhonderd jaar.

Ja, ik dacht, ik gooi de knuppel maar even in het hoenderhok. 

De grootste vergissing bij veel van het gecursus is dat leiderschap wordt aangeboden als iets wat je jezelf snel, in enkele dagen kunt aanleren. Dat er een truc is die je kunt toepassen. ‘Als je deze zeven (of zes, of vier) stappen volgt, dan kom je er wel’ – dat idee. Terwijl waarachtig leiderschap eerder een gevolg is van een innerlijke switch, voortkomend uit een oprecht leven. Gelukkig zijn er ook veel opleiders die dit wèl weten, laat daar geen misverstand over bestaan.

Leiderschap als bijvangst

Is ‘leiderschap’ eigenlijk wel iets wat je zou moeten willen nastreven? Welnee. In de oude kloosterregel van de heilige Benedictus klinken de woorden ‘leiden’ en ‘leiding’ niet vaker dan een keer of drie, vier. Ergo: het gaat in die spiritualiteit helemaal niet om het leiding geven an sich. Het gaat om een goede abt (lees: CEO, directeur, manager) zijn, het goede doen voor je mensen. Beseffen ‘welke moeilijke en zware taak je op je genomen hebt; om namelijk zielen te leiden en je dienstbaar te maken aan de gesteltenis van velen.’

Het leiding geven volgens Benedictus bestaat uit deze twee aspecten: ‘Alles wat goed en heilig is zelf meer nog met daden dan met woorden laten zien, en alles wat je je mensen als verkeerd voorhoudt ook zelf achterwege laten.’ Kortom: voorleven wat je van je mensen verwacht. En, om maar even een greep uit de vele voorbeelden te doen: de één niet meer liefhebben dan de ander, niemand boven draagkracht belasten, waar nodig corrigeren of juist bemoedigen, nooit het geluk van je mensen uit het oog verliezen, steeds bereid zijn verantwoording af te leggen over het eigen handelen en altijd beseffen dat je zelf het zwaarst beproefd wordt, maar dat dat logisch is, omdat er meer gevraagd wordt aan wie meer is toevertrouwd. Ter opbeuring: het woord abt komt 125 keer voor in de tekst. Honderdvijfentwintig gratis tips, beste lezer. 

Ons land wordt niet geleid, maar gebruikt. Opgebruikt, om precies te zijn

Het interessante van leven volgens deze deze wijsheid, is dat het zo verlangde ‘leiderschap’ er als vanzelf achteraan komt; het is geen doel, maar gevolg. Bijvangst. En dit gevolg-leiderschap is per definitie overtuigend, betrokken, respectvol, aandachtig en al het andere wat je hoopt te zijn. 

Leiden of gebruiken

Kijk, nu wordt ook duidelijk dat leiderschap los staat van iemands functieschaal. De man die de straat veegt kan meer leider zijn dan een student Business Analytics of een gevestigd CEO. Andersom geredeneerd: een hoge functie gaat niet per definitie gepaard met leiderschapsvaardigheden. Kijk maar naar de manier waarop ons land bestuurd wordt. Veel van de gekozen politici zijn geen ware of oprechte leiders, althans niet in benedictijns opzicht.

Zij denken in geld en voorspoed, in plaats van aan het geluk van de mensen en hun eigen dienstbaarheid daaraan. Zij vinden dat ze een baan hebben, in plaats van dat ze een ambt (mogen) bekleden. Zij besteden bij uitstek publieke taken uit aan de markt en zijn daarna hulpeloos als die markt winst wil maken en versnipperd raakt over talloze partijen.

Het gevolg is dat ons land niet wordt geleid, maar gebruikt. Opgebruikt, om precies te zijn. Want paradoxaal genoeg leidt winstdenken niet tot winst voor het collectief, maar tot grote inkomensverschillen en armoede, omdat het geld en de bijbehorende voorspoed bij de enkeling terecht komt die het snelst kan rekenen, in plaats van bij de burger die gediend had moeten worden.

Dat komt ervan, als niet de liefde maar de mammon regeert.

Andere columns:
In de wijdheid
Gehoorzaamheid
Luisteren
Matigen
Matigen (2)
Stabilitas
Wachten
Hervormingsdag
Bid voor Poetin
Aandacht

Lees verder

Help!

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Quam cum officiis ducimus laborum magnam nisi, possimus obcaecati quis impedit. Nihil saepe fugit maxime, voluptate excepturi dolores voluptatem illum facere quam!

Een stapel leeg papier en een pen - als kind al stopte ik dat als eerste in mijn koffer als we op vakantie gingen. De rest was bijzaak. En eigenlijk is daar lange tijd niet zoveel in veranderd. Schrijven was leven en het leven was altijd vol van schrijven. Ik leerde dat woorden pas in de goede volgorde staan als degene voor wie ze bedoeld zijn erdoor geraakt wordt, als er contact gemaakt wordt. Want uiteindelijk gaat het over de vraag of wij mensen ons met elkaar verbonden kunnen voelen. Dit inzicht zocht zich een weg in mijn leven, onmerkbaar bijna, zoals de zee bij vloed het strand inneemt.

'Ik hou ervan als het mag gaan over de liefde, over God en de mensen, over leven en dood, over wat mensen bindt.'

Inmiddels weet ik dat ik inderdaad pas gelukkig ben als het in mijn werk mag gaan over de dingen die er toe doen in het leven. Over de liefde dus, over God en de mensen, over leven en dood, over wat mensen bindt.

Ik leef en werk vanuit spiritualiteit van de cisterciënzers. Binnen deze traditie werd ik opgeleid tot geestelijk begeleider en ik was tien jaar 'novicenmeesteres' van nieuwe leden van de lekengroep waar ik lid van ben. Ik begeleid mensen individueel of in groepen, op zakelijk of persoonlijk vlak en ik begeleid en ontwikkel retraites. Mijn begeleiding brengt mensen bij wat ik maar 'de waarheid van het leven' noem. En iedereen die toe is aan het eigen, echte verhaal herkent dit.

O ja. En dat met die woorden is niet gestopt. Ik schrijf artikelen op verzoek, was eindredacteur en auteur van het magazine Klooster!, heb een column in het ND, houd lezingen en ben beschikbaar als dagvoorzitter.


arrow-right arrow-down arrow-left facebook twitter linkedin cross